Taekwondonun Tarihçesi
(genis içerik)
 

Insanlar ve hayvanlar kendilerini korumak için kuvvetli içgüdülere sahiptir..Disaridan gelecek saldirilarda vucudun hayati kisimlarini korumak için iç güdüsel olarak bir yana kaçar veya egilirler.Taekwondonun esasi kendini korumak içimn böyle,basit vucut sekillerinin çesitlemelerinden olusmustur..Bu nedenle taekwondonun kaynagi dünye üzerinde insan neslinin basladigi ilk günlere kadar gider.O zaman lkar hayatta kalmak için fiziksel güç gerekli idi.
Sonrada kisinin kendisini disaridan gelen saldirilarda ve yasam sartlarinin gelistirilmesinde   koruyucu için önleyici tedbirler almasi bir gereksinme haline geldi.Taekwondonun savunmada saldirici bir sanata dönüsmesi böyle sosyal geçisten kaynaklanmistir.
Taekwondi tecrübe ,akil ve hayal gücü esasina dayanan bir gelismeden sonra simdiki savas sanati haline gelmistir.Geçmisteki ve simdiki tarihçilerin su andaki taekwondonun atasi sayilan taekyon,Soobakhi ve Soobyokta 'nin detayli tekniklerini kavrayamamalari  sonucu tarihi gelisimi ihmal etmislerdir.Taekyon ve Soobak hakkinda birçok kayitlar olmasina ragmen  tarihçiler bunlari güresle karistirma hatasina düsmüslerdir.

 
Büyükimaj için tikla
savasçi resmi (kakuryudan)
Mö37-Ms668 Taekwondo töresel bir kültürün ayrilmaz bir parçasi olarak,Kore tarihinin uzun devrelerinden geçmistir.Taekwondonun kültürel özelliklerle birlikte ulusal bir savas sanati olarak kalabilmesi bir mucize olarak görülmektedir.Tas oymasindan olusan bati kültürü savaslar boyunca ayakta kalmis ve bugüne kadar muhafaza edilmisken,uzakdogu kültürel eserleri savaslar boyunca devamli tahrip edilmislerdir.Çünki bunlarin çogu tahta meteryallerdir.Bu nedenle çok acidirki Tumuli'nin yeralti odalarinda sadece taekwondoyu resimliyen birkaç duvar resmine rastlayabiliyoruz.Halbuki bunlardan çok daha fazlasi günümüze kadar kalabilirdi.
Büyükimaj için tikla
Kum-Kank blok yapan
bir savasçi
Ms57-Ms935

KOGORYO HANEDANINDA TAEKWONDO DUVAR RESIMLERI
Kogoryo devrinin Kakjeochong ve mooyongchong mezarlarinin duvar resimlerinde Taekwondonun izleri görülür.Tongmyongseonwang'larin krali Joomong m.ö. 37 yilinda KOGORYO'yu kurmustur.Kogooryonun baskenti Hwandesong yani bugünkü Tungkow'da idi.424 yildir yani m.s. 3 yilindan m.s. 427 baskent Pyongwan'a tasinana kadarki duvar resimlerini gösterirki baskent Mancuria'daki Hwandseong'da iken taekwondo çok popüler bir spor idi.Ondan sonra Kogooryo devrinde adetleri gösteren resimlerle mezarlari süslemek yayginlasti.Böylece halk arasinda popüler spor olan taekwondo  duvar resimlerinde gösterildi.Samsilchong duvar resimlerindede gösterildigi gibi savasçilar istilacilara karsi mücadele etmek için  bu hünerlerle egitiliyordular.Taekwondonun duvar resimlerinde sekillendirildigini göz önüne alarak tahminedebilirizki,duvar resimleri yapilmadan önceKogooryo halki çok önceden savas sanati biliyordu ve taekwondo ruhu halhin kafasinda derinlere kadar kök salmisti.
SILLA DEVRINDEN HWARANGLARI VE TAEKWONDONUN KANITI(BELGELERI)
Kogooryodan 20 yil sonraHyokkeose Silla hanedanini kurdu .Fakat baslangiçta kuvvetli düsmanlarla çevrilmis okadar zayif bir ülke idiki topraklari dadece simdiki Kyonsang do  bölgesinden yani kore yarimadasinin   güneydogusundan ibaretti .Fakat silla güçlü uluslara yenilmedi. ve kurulusundan itibaren 992 yil gibi uzun bir süre yasadi.Sillanin Hwarangi cennet için dini törenler düzenliyen kendilerini savas sanatlarinda egiten ve ülkelerinin korunmasi için bir kaynak temin etmek  üzere ruhlarini islah eden bir gurup savassçi idi.Silla ülke için önemli hizmetkarlari askere almak için Hwerang sisteminden baska eleme sistemi olmadigi için çesitli günlük testlerden geçerek seçkin kisiliklerini,dürüstlüklerini gösteren birçok önde gelenler,Hwaranglar arasindan seçilirdi.
Soobaktaki yani simdi taekwondonun atasi maharetler bu testlerden biri idi.Silla'nin savasçilari okçuluk ,at biniciligi,avlanma ,nisan alma ve taekwondo dahil ay takvimi ile 16 Temmuzda baslayip 15 Agustos'ta sona eren yillik ulusal festival sirasinda çesitli sporlar yaparlardi.
Taekwondonun mevcudiyetinin diger bir kanitida Sillanin baskenti olan Kyongjoo'daki bir budist tapinagi olan Seokkooram'in tas kabartmasinda görülebilir.
Silla'nin ulusal dini Budizm idi ve WONHYO ve VISANG gibi bir çok büyük rakip önceden Hwarang idiler.Seokooram'in girisindeki  budist kabartmalarin Taekwondo durusunda olmalari o devirde Taekwondonun ne derece etkin oldugunu kanitlar.
Jewangoongi kayitlarinin bir bölümünde rakiplerin birbirlerini tekmeledikleri ve çelmeledikleri bir BIGAKSOOL sanati oldugunu kaydeder.3 çesit tekmeleme vardi.Birisi rakibin vucuduna ayakla tekmelemedir.Digerleri ise hasmin omuzuna ve en iyiside hasmin basina atilan tekmedir.
Diger tarihi dökümanlar Silla,Kogooryo ve Baekje bölgelerindeki Soobyokta,Kwonbaek,Byon ve Tagyok gibi degisik isimlerle adlandirilan savas sanatlarida oldugunu kanitlar.
BAEKJE SAVAS SANATI
Derlerki bir ulusun ruhunu foklor yansitir,degisen zamanlarinikide savas sanatlari ve oyunlari yansitir.Kogooryo,Baekje ve sille birbirleri ile karsilasirlarken ve Çinde etkisini yarimada üzerinde saglamlastirmaya çalisirkenBaekjede Sille ve kogooryo kadar savas sanati dökümanlari birakmistir.Sangook-sagi ve diger tarigi dökümanlar Baekje krallari Onjo M.ö.? M.S.28 Biryoo(?-M.S.334) ve Ansin(?-M.S.405)savas sanatlarini destekledgini belirtir.
Tüm Baekje ulusu bimicilik,okciluk ve taekwondo sporlarinin seviyordular.Sadece subaylar ve askerler degil,tüm halk savas sanatlarinda egitilmis birer usta idiler.
Baekje M.Ö. 18 de kurulisundan itibaren 642 yil yani 31.kral Uija'ninSilla ve Tang(Çin) güçlerine yenildigi 660 yilina kadar yasamistir.Baekjede taekwondonun varligini kanitlamak için Kogooryo ve silla'dan daha az delil olmasina karsin yinede taekwondonun varligini inkar edemeyiz.Çünki taekwondo ayni çagda diger iki ülkede son derece yaygin bir spordu ve Koryo devrine kadar (918-1392) iyi muhafaza edilmisti.
Nitekim kralliginOkkoo eyaletine ait bir kalh siirinde Jeolla-bookdo mahalli sarkisinda sözü geçer
Elin sanati kilicin kullanisi gibidir.
General Chock bunu askeri bir sanat olarak ögrenmistir.
Eger iki elin birtek geçisi inkar edilirse
Göz açip kapayana kadar kisi kafasindan olur.
KORYO DEVRININ SOOBAKHISI
Koongye'nin bir hizmetkari olan Wang-Keon 918 yilinda Koongye'yi tahttan indirerek Koryo'yu kurdu.O sirada Silla generali Kyon-Hwon Baekje'yi kurdu ve daha sonra Koryo'ya teslim oldu.Fakat sonra 2.krals Mloojong ve ondan sonra gelenler 18. kral Uijong'a kadar askeri kisilere karsi ayirim yaparak sadece ilim adamlarini üstün tuttular.Bu ayirimda Jeong-Joongboo'nun ihtilali ile sonuçlandi.
Askeri kisiler kraliyet yargilarini karistiran yagcilik ve fesatliklari olan ilim adamlarini saf disi ettiler ve saglam bir krallik kurmak için çalistilar.Jeong-Joonboo Yi Uimin'inde dahil oldugu taekwondonun birçok ileri gelenlerini kontrolünde bulunduruyordu Yi uimin taekwondoda öylesine mükemmeldiki,kral Jeong ona iltifat etti ve özel generallige yükseltti ve kral sarayinda özel taekwondo gösterileri seyrederek eglendi.Yukaridaki tarihi katitlarin isiginda taekwondonun halk arasinda epeyce yaygin oldugu ve hemen hemen herkesin Soobakhi sporundan hoslandigi anlasiliyor.Bir ilginç olayda baskomutan Moon Yoobo'nun damadi yüzbasi Doo Gyongseong'inhiç taekwondo yapmamis olmasi idi.Kayinpederinin taekwondonun tehlikeli ve macaraperest insanlarin yaptigi bir spor oldugunu söylemesinden dolayiDoo Gyonseog bu tür bir tutum içine girmisti.Bunun dusinda taekwondo ulusal bir spor olarak tanitildi.
YI HANEDANININ RESIMLI SAVAS KITABI
Taekwondonun elistirilmesi ile Kore ülke olarak önemini arttirmistir.Taekwondo tarihi ile ilgili belge ve sserler Kore tarihinin büyük bir kismini kapsamaktadir.Kogooryo,Silla,Baekje ve koryo hanedanlarindan sonra bu tür eserler Yi hanedani döneminde dahada genisbir sekilde ele alinmis ve gelistirilmistir.
1790 da kral Jeongjo'nunhükümdarliginin 14.yilinda Yi Deokmoo'ya savas sanalari onusunda resmi bir kitap derlemesi emredildi.Savas kitabinda Taekwondo ve çesitli tipte silah kullanimi tanimlandi.Subay olmak için hükümet sinavindan geçmek isteyenler ,diger basvuranlardan en az 3 tanesini yenmek zorunda idi ve kral Teojong taekwondo karsilasmalarini izlemekten hoslanirdi.
Tarihi bir kayda göre imparatorluk japonyasinin kusatmasi sirasinda 700 vatansever ,kusatan askerlere karsi çiplak elle savastilar.Öyle söylenirki bu vatanseverler taekwondo uzmani idiler.Bölgelerarasi bir sinir çekismesi oldugu zaman nihai hatti taekwondo karsilasmalariyla çizerdiler.Bu olay taekwondonun halk arasinda ne kadar yaygin olduguna dair iyi bir ipucu verir.Buna ragmen Yii hanedaninin daha sonraki yillarda ulusal güçü,ilim adamlarinin ayirim yapici hükmü ve politik hiziplesmeler arasinda sürekli kan davasi sonucu zayifladi.Böylece taekwondo uzmanlari güç gurubundan ayrildilar.Ve savas sanatlari genellikle halk arasinda yapilmaya basladi.Yi hanedaninin çöküsünden sonra japonlar Kore'yi istilaya basladilar.Ve taekwondo meraklilari micadelelerini istilacilara karsi yapmaya basladilar.
1943 yilinda Judo,Japon karetesi ve Kunk fu Kore'ye tanitilmis ve 1945 yilinda korenin bagimsizligina kavusmasina kadar Kore'de yaygin bir hale gelmislerdir.Daha sonralari bir kisim Koreli ,Taekwondo tekniklerini sistemlestirip gelistirmek için çaba sarfetmislerdir.16 Eylül 1961 tarihinde Kore Amatör Sporlar birligi ile birlesti.Taekwondo ilk olarak Ekim 1962 de 43.ulusal oyunlar kapsamina alinarak Ulusal atletik oyunlar içine alinmasi resmen kabul edildi.
Kore taekwondo birligi baskanligini KIM UNYONG yürütmekte idi. 30 Kasim 1972 de Dünya taekwpondosunun merkesi Kukkiwon açildi.Ilk taekwondo sampiyonasi 25 Mayis 1973 de 17 ülkenin katilmasi ile bu merkezde yapildi.Katilan ülkeler: Avusturya,Kanada,Çin,Fransa,Bati Almanya,Hong-Honk,Japonya,Fildisi sahilleri,Malezya,Meksika,Flipinler,Singapur,Amerika Birlesik Devletleri,Kamer,Uganda,Kore)lk dünya taekwondo sampiyonasinin degerlendirilmesiyle,taekwondonun yanlizca fiziksel gücü gelistirme degil,ayni zamanda kendni savunma ve çagdas ruh anlayisini öne sürenspor liderleri Dünya Taekwondo Federasyonunu kurmuslardir.Kore taekwondo birligi baskani ilk Dünya Taekwondo Federasyonu baskani olarak seçismistir.Kukkiwonda 28 Mayis 1973 te 17 ayri ülkenintemsilcisiyle toplanan Dünya Taekwondo Federasyonu baskanligina UN YONg getirilmistir.

ÇIN KUNG-FU'SU ILE VE JAPON KARETESI ILE ILGII BELGELER
Bazilari taekwondonun bir çin savunma sanati olan Kung-Fu dan gelistirilerek ortaya çikarildigini zannederler.Oysa Çin belgelerine göre bu savunma sanati,budist Saint Dalma'ya ait Çin'in Honan eyaletinin Tungpung kentindeki Hisilin mezarindada belirtldigi gibi sadece fiziklsel çalisma olarak düzenlenmistir.
Saint Dalma ,520 yillarinda Çine geimil ve Hisialoin mezarlarida kendini savunma sanatini ögrenmek için 9 yil harcamistir.Bu nedenle 3-427 yillari arasindaki Kogurya hanedanina ait duvar resimlerinde taekwondoya ait çalismalar görüldügünde bunun Çin kung0fu sundan esinlenerek yapildigi idda edilemez.
Japon savunma sanati olan karetenin Taekwondo ile ilgisini belirleyen kesin bir kanit yoktur.Karetenin dogusu konusunda iki temel açiklama bulunmaktadir. birisi Çen-Yuan -Pin adli,son Ming kralligi döneminde yasamis ve Kung0fu yu Çin'den getirmis bir Çin asilli liderin bu sporu Japonlara malettigi seklindedir.Digeri ise Okinowa'da yapilmakta olan savunma sporu Okinovatenin gelistirilerek Karete haline getirilmesi ile olusmustur.
Okinatavenin gelistirilmesi ile elde edildigi tartismasina girmeden bu husustaki gerçekleri göz önüne sermek için Çoson(Li hanedaninin diger adi) 'un tarihi belgelerine bakmak yeterli olacaktir.
O zamanlar Korede Subok adi ile bilinen taekwondo büyük bir önem kazanmis ve bu nedenle Okinova halki tarafindan kolayca benimsenmisti.Bunda en önemli etken daha önceleri Kore'deki "Gördüm Oyunu"NUL'un Okinovali halka kolayca benimsetilmis olmasiydi.Bu durmda Japon karetesinin taekwondodan esinlenerek gelistirismis olabilecegi düsünülmektedir.
Taekwondonun bu önemiKoguryo ve Silla'dan sonra 918 yilinda kurulan Koryo hanedani döneminde de sürdürmüs ve Yi hanedanina kadar475 yillik bir çagi geride birakmistir.